پیشگیری از اعتیاد نوجوانان به مواد مخدر با کمک ابزارهای کنترل والدین

پیشگیری از اعتیاد نوجوانان به مواد مخدر – نویسنده: علی محمد رجبی

نوجوانان یکی از آسیب‌پذیرترین قشرهای جامعه در مواجهه با دعوت همسالان و یا گروه‌های دیگر به مواد مخدر هستند، این مواجهه در فضای مجازی به شدت در حال افزایش است و نگرانی‌هایی را به شدت افزایش داده است، چراکه استفاده بیش از ۵۳ درصد از کاربران ایرانی از فضای مجازی و شبکه‌های اجتماعی و حضور ۱۳۰ دقیقه­‌ای آنها به طور میانگین در این فضا نشان می‌دهد که فضای مجازی و شبکه‌های اجتماعی تبدیل به یکی از مهمترین بسترهای تعامل انسانی در ایران و جهان شده است. به طوری که برآوردها نشان می‌دهند ۵۷ درصد جوانان ایرانی اطلاعات خود را از شبکه‌های اجتماعی و فضای مجازی کسب می‌کنند.
این ظرفیت در فضای مجازی تهدیداتی بسیار جدی را متوجه نوجوان در حوزه مواد مخدر نموده است. سهولت تبلیغ، ترویج و فروش مواد مخدر در شبکه‎های اجتماعی و افزایش آموزش شکل‎های مختلف مصرف مواد در شبکه‌های اجتماعی و صفحات مرتبط با مواد مخدر، نوجوانانی را که در فضای مجازی و شبکه های اجتماعی پرسه می زنند تهدید می‌کند.

تجربه مصرف مواد مخدر در سنین نوجوانی و جوانی دلایل متفاوتی دارد. بعضی از این علل مربوط به دوران رشد این گروه می‌باشد. نوجوانان در این دوران در پی کنجکاوی و یافتن هویت شخصی، با مسائل متعددی در زندگی مواجه شده و در معرض انواع مختلف مواد اعتیادآور قرار گرفته و توجه‌شان به این گونه مواد جلب می‌شود.
یکی از محیط‌هایی که نوجوانان و جوانان اولین تجربه‎های خود در مواجهه با مواد مخدر و الکل را تجربه می‌کنند، شبکه‌های اجتماعی و فضای مجازی است، افزایش حضور فروشندگان مواد مخدر و تبلیغ انواع مواد مخدر و آموزش شیوه‎های استعمال آن در شبکه‌های اجتماعی و نرم‌افزارهای پیام‌رسان به یکی از نگرانی‌های اجتماعی تبدیل شده است.

این نگرانی تنها مخصوص کشور ما نیست؛ دانشمندان مرکز ملی اعتیاد و سوء مصرف مواد مخدر در دانشگاه کلمبیا با تحقیق بر روی بیش از ۲۰۰۰ نوجوان بین ۱۲ تا ۱۷ سال دریافتند، آنهایی  که روزانه مدتی را در شبکه‎های اجتماعی اینترنتی می‎گذرانند ۵ برابر بیشتر از افراد دیگر احتمال روی آوردن به اعتیاد دارند. همچنین این افراد سه برابر بیش از دیگران احتمال مصرف الکل دارند. احتمال سیگاری شدن این افراد هم دو برابر بیشتر از بقیه است.

برخی منابع تحقیقاتی ۱۰ علت اول شروع مصرف مواد مخدر در بین نوجوانان و جوانان را ۱- کنجکاوی، ۲- کسب لذت، ۳- رفع مشکلات روحی، ۴- تفریح، ۵- فشار دوستان، ۶- رفع درد، ۷- کارسنگین، ۸- اختلافات خانوادگی، ۹- رفع مشکلات جنسی و ۱۰- در دسترس بودن مواد مخدر می‎دانند. در این بین نکته قابل تأمل این است که اگر جوان یا نوجوانی به هر کدام از دلایل بالا بخواهد اقدام به آشنایی با مواد مخدر و یا شروع به مصرف کند، شبکه‌های اجتماعی می‎توانند به دلایل متعددی مانند گمنامی، امکان دسترسی آسان به سرشاخه‎ها و مخفی ماندن از نگاه والدین، اولین گزینه برای تعداد زیادی از جوانان و نوجوانان جامعه ای باشد که به طور میانگین ۱۳۰ دقیقه از اینترنت و شبکه‎های اجتماعی استفاده می‌کند.

یکی از اقدامات مهمی که والدین می‎توانند در کنترل این وضعیت انجام دهند استفاده از ابزارهای کنترلی و اینترنت پاک در کنار آموزش مهارت‌های رفتاری به نوجوانان در فضای مجازی است.
ابزارهای کنترل والدین به پدر و مادر کمک می‎کنند تا دسترسی نوجوانان به اینترنت، شبکه‌های اجتماعی و نرم‌افزارها را تحت کنترل درآورند و از مواجهه‌ی ناخواسته و کنترل نشده فرزندان با صفحات حاوی تشویق به استعمال مواد مخدر و فروشندگان و یا سایر کاربرانی که ممکن است دارای روحیات پرخطر در خصوص مصرف مواد مخدر باشند جلوگیری نمایند.

تهیه شده گروه محتوای درسا

به کانال تلگرامی انجمن خانواده و اینترنت بپیوندید. familyweb@