پاورپوینت درس ۱۰ سوادرسانه بازیگردانان بزرگ | خانواده و فضای مجازی
پاورپوینت درس ۱۰ سوادرسانه بازیگردانان بزرگ
پاورپوینت درس ۱۰ سوادرسانه بازیگردانان بزرگ – ظرفیت رسانهای | فرستنده پیام | اهداف تولید پیام | توهم انتخاب
مقدمه
گاهی ما فکر میکنیم دنیای رسانهها یک شهر شلوغ است با هزار فروشگاه، هزار پیام و هزار انتخاب. هر وقت واردش میشویم حس میکنیم خودمان تصمیم میگیریم چه ببینیم، چه بخوانیم و چه باور کنیم. اما واقعیت کمی عجیبتر از این ظاهر پرزرقوبرق است. پشت هر برنامه تلویزیونی، هر اپلیکیشن، هر سریال، هر خبر، و حتی هر چالش اینترنتی، کسانی نشستهاند که تصمیم میگیرند چه چیزی وارد ذهن ما شود و چه چیزهایی پنهان بماند.
در نگاه اول، رسانهها مثل یک میز بزرگ پر از غذا به نظر میرسند، اما وقتی دقیقتر نگاه کنیم میبینیم سرآشپزها محدودند. آنها انتخاب میکنند چه غذایی پخته شود، چه طعمی داشته باشد، و کدام غذاها اصلاً روی میز نیایند. ما فقط مشتری هستیم؛ انتخابگرِ انتخابهای دیگران.
دنیای امروز با هزاران شبکه و اپلیکیشن، توهمی از آزادی انتخاب ساخته است. اما کافی است نام صاحبان این پلتفرمها را جستجو کنیم تا بفهمیم بیشتر این محتواها توسط چند شرکت عظیم و چند صاحب قدرت بزرگ مدیریت میشود. این یعنی اگر فرستنده پیام را نشناسیم، ممکن است یک عمر در شهر رسانهها راه برویم و فکر کنیم آزادانه در حال انتخاب هستیم، در حالی که نقشه شهر را کس دیگری طراحی کرده است.
به همین دلیل این درس اهمیت دارد:
اگر ندانیم «چه کسی پیام را فرستاده» و «چرا»، پیامها را همانطور که هستند میپذیریم—بدون اینکه بفهمیم در بازی رسانهای نقش تماشاگر داریم یا بازیچه. شناخت فرستندگان پیام کمک میکند از تماشاگر ساده، به تحلیلگر آگاه تبدیل شویم.
این مقدمه مثل باز کردن درِ یک اتاق پنهان است؛ اتاقی که در آن میتوان سازندگان دنیاهای رسانهای را دید. ادامه درس همین در را بازتر میکند.
۱. پلتفرمها و رسانههای جدید
🔹تیکتاک (TikTok)
مالک: شرکت بایتدَنس – چین
چرا مهم است؟
چون الگوریتم آن به شدت اعتیادآور است و تعیین میکند چه چیزی «ترند» شود.
نکته آموزشی:
دانشآموزان فکر میکنند مردم یک ویدئو را زیاد لایک میکنند؛ اما در واقع این الگوریتم است که قبل از مردم تصمیم گرفته آن را به میلیونها نفر نشان دهد.
پیام کلیدی برای کلاس:
«اگر چیزی زیاد میبینی، لزوماً محبوب مردم نیست؛ انتخاب الگوریتم است.»
🔹اینستاگرام (Instagram – Meta)
مالک: شرکت Meta تحت مدیریت مارک زاکربرگ
چرا مهم است؟
چون یکی از بزرگترین مجموعههای جمعآوری داده جهان است.
انگیزه اصلی:
- ماندگار کردن کاربر
- نشان دادن تبلیغات کاملاً هدفمند
- فروش رفتار کاربران به شرکتهای تبلیغاتی
پیام کلیدی:
«رسانه رایگان نیست؛ تو با دادههایت هزینه را پرداخت میکنی.»
🔹یوتیوب (YouTube – Google)
مالک: آلفابت
چرا مهم است؟
چون بسیاری از دانشآموزان فکر میکنند یوتیوب یک فضای “آزاد” است؛ اما:
- پیشنهادها
- ویدئوهای پربازدید
- نتایج جستجو
…همگی توسط الگوریتم گوگل کنترل میشود.
پیام کلیدی:
«حتی وقتی فکر میکنی خودت دنبال ویدئو میگردی، یوتیوب دارد تو را هدایت میکند.»
🔹 ایکس (توئیتر سابق)
مالک جدید: ایلان ماسک
نکته مهم کلاس:
بعد از خرید ماسک، خطمشی محتوایی تغییر کرد.
این نشان میدهد که تغییر مالک = تغییر نوع پیامها.
۲٫ مثال های سینمایی و تصویری
نشان میدهد:
شبکههای اجتماعی چگونه با استفاده از روانشناسی رفتاری روی تصمیمها و احساسات ما اثر میگذارند.
برای کلاس:
پیشنهاد پخش ۳–۵ دقیقه از بخش مربوط به «پیشبینی رفتار کاربران».
نشان میدهد:
رسانهها میتوانند واقعیت را کوچک یا بزرگنمایی کنند تا منافع سیاسی یا اقتصادی خودشان تأمین شود.
برای کلاس:
در مورد صحنهای صحبت کنید که رسانه بحران جهانی را به یک «شو تلویزیونی» تبدیل میکند.
نشان میدهد:
صاحب رسانه میتواند یک جهان خیالی بسازد و مخاطب را سالها در آن زندانی کند.
پیام برای کلاس:
«اگر تو کل عمرت فقط یک نوع محتوا ببینی، فکر میکنی واقعیت همین است.»
🎞انیمیشن «راهحل طناب» یا نمونههای جدید مثلThe Line
نشان میدهد:
چطور مردم به دلیل پیروی کورکورانه، تصمیمهای اشتباه میگیرند.
برای کلاس:
این انیمیشن را نمایش دهید و بپرسید: «چه کسی تصمیم اصلی را گرفت؟ چرا بقیه فقط دنبال او رفتند؟»
۳. مثالهای ایرانی
اپلیکیشنهای داخلی مثل روبیکا، شاد، فیلیمو
نکته مهم برای درس:
پشت هر پلتفرم، یک تیم بزرگ توسعه، سرمایهگذار و سیاستگذار است.
این پیامها به صورت تصادفی تولید نمیشوند.
هدف اصلی:
- جذب مخاطب
- افزایش زمان استفاده
- رقابت با پلتفرم خارجی
- درآمد تبلیغاتی
اینفلوئنسرهای ایرانی
بسیاری از آنها اسپانسر دارند.
مثال قابل لمس برای دانشآموز:
چرا همه اینفلوئنسرها در یک زمان خاص یک محصول را تبلیغ میکنند؟
چون یک شرکت پشتصحنه پول داده تا پیام تقویت شود.
۴. «توهم انتخاب»
🔥 مفهوم:
در ظاهر هزاران انتخاب در فضای رسانهای داریم؛ اما در پشت پرده:
۵ غول اصلی بیشتر رسانههای جهان را در اختیار دارند:
- Meta
- Apple
- Amazon
- Disney
این یعنی:
- آنها تصمیم میگیرند کدام پیام دیده شود.
- انتخابهای واقعی محدود است اما چندبرند نشان داده میشود که «تنوع» را مصنوعی جلوه دهد.
🔥 مثال قابل لمس:
وقتی وارد اینستاگرام میشوید:
- فکر میکنید خودتان دارید انتخاب میکنید
- اما در واقع از بین انتخابهای چیدهشده توسط الگوریتم انتخاب میکنید
این یعنی:
🎭 «انتخاب میکنی، اما انتخابِ انتخابکنندگان!»
۵. نمونه پرسشهای درک درس
- اگر یک چالش در تیکتاک ترند شد، فکر میکنید مردم آن را ترند کردهاند یا الگوریتم؟
- چرا صاحب یک پلتفرم باید محتوای خاصی را بیشتر به ما نشان دهد؟
- اگر یک ویدئو بسیار دیده میشود، آیا یعنی حقیقت دارد؟
- وقتی مالکان رسانه تغییر میکنند، پیامها چه تغییری میکنند؟
- چرا شناخت فرستنده پیام برای ما مهم است؟
۶. فعالیت کلاسی عملی
فعالیت: «پیدا کن مالک را!»
- گروهها تشکیل شوند
- هر گروه یک رسانه انتخاب کند (اینستاگرام، روبیکا، فیلیمو، یوتیوب…)
- سؤالهای تحقیق:
- مالک این رسانه کیست؟
- درآمدش از کجاست؟
- چه چیزهایی را بیشتر نشان میدهد؟
- چه چیزهایی را کمتر؟
- نتایج را روی یک پوستر یا اسلاید ارائه کنند
هدف: دیدن اینکه هیچ رسانهای «بیطرف» نیست.
پاورپوینت مبانی سواد رسانه و تکنیکهای اقناع ppt
پاورپوینت آشنایی با مبانی سواد رسانه ای و تکنیک های اقناعی یک ارائه حرفه ای با افکت های زیبا در ۵۰ اسلاید مناسب دانشجویان و مربیان سواد رسانه ای است. در این ارائه به انواع سواد از دیدگاه یونسکو، فرآیند ارتباط، سواد رسانهای چیست؟، مهارت های سواد رسانه، اهمیت سواد رسانه ای، چرا سواد رسانه…
بیشتر بخوانید:
پاورپوینت درس ۱۰ سوادرسانه بازیگردانان بزرگ پاورپوینت درس ۱۰ سوادرسانه بازیگردانان بزرگ پاورپوینت درس ۱۰ سوادرسانه بازیگردانان بزرگ پاورپوینت درس ۱۰ سوادرسانه بازیگردانان بزرگ پاورپوینت درس ۱۰ سوادرسانه بازیگردانان بزرگ
