هفت مهارت سواد رسانه ای :

هفت مهارت سواد رسانه ای :

برای سواد رسانه ای هفت مهارت کلیدی وجود دارد. این مهارت ها ابزاری اند که ما در رویارویی با پیام ها و پردازش اطلاعات به کار می بریم. در ادامه هریک از مهارت ها جداگانه ارائه می گردد. هنگامی که تنها یک مهارت را به کار می بندیم، به ندرت به مشکلی برمی خوریم. این مهارت ها اغلب در ترکیب متنوع با یکدیگر و با ترکیب های متفاوتی به کار می روند.

۱- ارزیابی (Analysis):‌ تجزیه یک پیام به عناصر با معنا (پاتر، ۱۳۹۳: ۱۵۷). ارزیابی اساسی ترین مهارت است، زیرا دست آوردهای آن، مواد خام شش مهارت دیگر را تشکیل می دهد.

سه نوع ارزیابی وجود دارد:‌

– ارزیابی متمرکز: به معنای جست و جوی یک موضوع در انبوهی از اطلاعات است. نمونه ای ساده از این دست که زمانی است که فرهنگ واژگان را برای یافتن معنای یک واژه می جوییم. در اینجا نیازی به خواندن کل فرهنگ واژگان نداریم؛‌ تنها چیزی که مهم است، واژه و تعریف آن است. بر پایه دانش خود می دانیم که فرهنگ های واژگان، بر اساس حروف الفبا مرتب شده اند، پس این اطلاعات مرتب شده ما را به واژه مورد نظر راه برده و به ما می گوید که از بقیه اطلاعات چشم بپوشیم(پاتر، ۱۳۹۳: ۱۵۸).

– ارزیابی جزئی: عبارت است از تجزیه پیام به بخش های آن. برای نمونه، ما می توانیم یک گزارش خبری را به عناصر آن تجزیه کنیم: چه کسی، چه چیزی، کی، کجا و چرا. هر پیام بر اساس نیاز به ارزیابی می توواند به بخش های متنوع و متقاوتی تجزیه شود. از سویی دیگر ساختار اطلاعات یکی از جنبه های ممکن برای ارزیابی است، ما می توانیم این اخبار را به بندها، جمله ها یا واژگان تجزیه کنیم. جنبه دیگر، اندازه و شکل عناصر است؛ می توانیم این اخبار را به متن، بندها، گرافیک ها و تیتر ها تجزیه کنیم. اما جنبه دیگر اطلاعات، منبع آن است؛ ما می توانیم همین اخبار را بر اساس منبع اطلاعاتی تجزیه کنیم. تقریبا همه پیام ها ابعاد بسیاری از برای ارزیابی دارند؛ بنابراین، تقریبا همیشه ارزیابی، یک مساله نیمه مشخص است. ما باید به همه ابعاد قابل دسترس برای یک ارزیابی بیاندیشیم، سپس سودمندترین را برای نیاز خود برگزینیم(پاتر، ۱۳۹۳: ۱۵۸).

– ارزیابی ساختاری: تجزیه کامل پیامبه بخش ها و زیر بخش های آن است. در نتیجه زمینه پیوند و سازمان دهی بخش های پیام آشکار می شود. این ارزیابی نخست به شکل جزئی انجام می شود، اما در گام بعد جزئی تر اعمال می شود. معمولا از این ارزیابی نسبت به دوگونه دیگر کمتر استفاده می شود چرا که به تلاش بیشتری نیاز دارد. (پاتر، ۱۳۹۳: ۱۵۹)

برای یک ارزیابی خوب به دانش گسترده ای نیاز دارید. هر چه دانش تان گسترده تر باشد، ابعاد بیشتری را می توانید بررسی کرده و ارزیابی دقیق تری انجام دهید. البته می بایستی به این نکته توجه داشت که ارزیابی به عناصر شناختی پیام ها محدود نمی شود. می توانید در مورد عناصر حسی، زیبایی شناختی و اخلاقی نیز اعمال شود. روش های بسیاری برای تجزیه هر پیام هست. در مورد سواد رسانه ای، مهم ترین شکل ارزیابی، پیرامون این چهار بعد است.

– ارزیابی شناختی: به عناصر واقعی یا دیگر عناصر اطلاعاتی می انجامد.

– ارزیابی حسی: به درگیری با پیام هایی نگاه می کند که برانگیزنده احساسات متفاوت است.

– ارزیابی زیبایی شناختی: به صنایع یا اجراهای هنری می نگرد.

– ارزیابی اخلاقی: به عناصر ارزشی توجه دارد.

منبع:سواد رسانه ای برای همه