“مواجهه نقش رسانه های متعامل و غیرمتعامل در عصر جدید”

“مواجهه نقش رسانه های متعامل و غیرمتعامل در عصر جدید”
( با نگاهی به نقش رسانه ملی و فضای مجازی در انتخابات ریاست جمهوری)

به رغم آن که نقش فضای مجازی در این دوره از انتخابات ریاست جمهوری، چه در ایران و چه در سایر کشورهای دنیا ازجمله آمریکا بسیار جدی و چشمگیر بود، تا جایی که برخی اندیشمندان رسانه های ملی کشورها را در مقابل فضای سایبری رو به انزوا می دانند، اما به نظر می رسد نمی توان نقش این دو نوع رسانه را خیلی جدای از هم دید.

اگرچه رسانه های متعاملی مانند تلگرام، اینستاگرام، توییتر و فیس بوک، انقلابی در عرصه ارتباطات ایجاد کرده اند و نقش آن ها در جهت دهی به افکار عمومی بسیار چشمگیر است اما اگر به خوراک رسانه های دوسویه نگاه کنیم، عمدتا خوراکیست که قبلا رسانه های یکسویه و به خصوص تلوزیون ها تدارک دیده اند.

بخش قابل توجهی از فعالیت های رسانه ای در فضای مجازی به انعکاس اخبار و برنامه های تلوزیون ها(چه داخلی و چه ماهواره ای) اختصاص دارد و درواقع رسانه های متعامل در موارد بسیاری به “بازتاب فعالیت ها و برنامه های تلوزیون و حتی رادیو” در فضای مجازی (تلگرام، اینستاگرام، لاین و…) و به اشکال مختلف کلیپ و طنز و زیرنویس و غیره می پردازند.
حتی “فرصت دیده شدن دوباره” برنامه های تولیدی تلوزیون یا شنیده شدن تولیدات رادیویی که مخاطب از دست داده یا زمان دیدن نداشته یا قبلا مورد توجه او نبوده اند را فراهم می کنند.

در موارد بسیار دیگر نیز به “سنجش بازخوردهای” مردمی رسانه های یکسویه مانند تلوزیون می پردازند و عکس العمل ها و نظرات مردمی پیرامون برنامه هایی که قبلا در رسانه یکسویه دیده اند را مشخص می کنند.

بنابراین نمی توان نقش مرجعی صرف، برای رسانه های متعامل در این زمینه قائل بود بلکه شاید بهتر باشد رسانه های متعامل و فضای مجازی را یک مکمل بسیار قدرتمند در پیشبرد اهداف یا حتی نقد جدی برنامه های رسانه های یکسویه ببینیم.

کما این که استقبال مردم از مشاهده مناظرات تلوزیونی کاندیداهای ریاست جمهوری (چه در ایران و چه در آمریکا) ، بر نقش جدی رسانه ملی هرکشور در مرجعیت برای انعکاس اخبار و اطلاعات مهم تأکید داشت که البته فضای مجازی از یکسو با شور و حال بخشیدن به فضای انتخابات و همچنین انعکاس برنامه های رسانه ملی به دنیا (به اشکال مختلف ازجمله کلیپ قسمت های مهم به شکل زیرنویس شده یا ترجمه شده ، کلیپ طنز دستکاری شده و صداگذاری شده و مانند این ها) و از سوی دیگر با گرفتن بازخوردهای عمومی، نقش فوق‌العاده ای در افزایش اثربخشی تولیدات رسانه های ملی و حتی بازنمایی آن ها در اذهان عمومی و جهت دهی به افکار عمومی داشت.

بنابراین همانگونه که با ورود هر رسانه نوین به دنیا، برغم تصور اندیشمندان نسبت به استحاله و نابودی رسانه قبلی، هر رسانه جایگاه ویژه خود را پیدا کرد و رسانه ها به سمت تخصصی تر شدن پیش رفتند، با ورود فضای مجازی به عرصه ارتباطات ورسانه ای دنیا نیز به نظر می رسد هریک از رسانه های مجازی و ملی به جایگاه ویژه و تخصصی تری دست می یابند که الزاما به معنای نفی یا کمرنگ کردن دیگری نیست.

منبع:سواد رسانه ای برای همه